Προωθούμε τις λύσεις με βάση τη φύση και τη δημιουργία πράσινων υποδομών για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της. 

“Δουλεύουμε με τη φύση, όχι εναντίον της”

Οι λύσεις με βάση τη φύση (Nature Based Solutions – NBS) είναι σχεδιαστικές παρεμβάσεις, δράσεις και έργα που χρησιμοποιούν τις διεργασίες που συμβαίνουν στη φύση για να παρέχουν στις κοινωνίες μια σειρά από υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτάται η ευημερία τους.

Τέτοιες φυσικές διεργασίες είναι η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από τα φυτά, η κατακράτηση του νερού από το έδαφος, η εξατμισοδιαπνοή των φυτών, που προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες όπως η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η προστασία από τις πλημμύρες, η παροχή πόσιμου νερού, η ρύθμιση του μικροκλίματος. Οι λύσεις με βάση τη φύση είναι οικονομικά αποδοτικές, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.


Παραδείγματα προσεγγίσεων που βασίζονται σε λύσεις με βάση τη φύση είναι:

  • H διατήρηση και αποκατάσταση των δασών, των υγροτόπων και των παράκτιων οικοσυστημάτων που διασφαλίζουν την παροχή πόσιμου νερού και προστατεύουν τους οικισμούς και τις υποδομές από πλημμύρες, διάβρωση και κατολισθήσεις. Επιπλέον δεσμεύουν τον άνθρακα, συμβάλλοντας έτσι στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
  • Η ενίσχυση της παρουσίας της φύσης μέσα στις πόλεις (π.χ. φύτευση δέντρων, πράσινες στέγες και προσόψεις) που μετριάζει τους καύσωνες, βελτιώνει την ποιότητα του αέρα, κατακρατεί τα όμβρια και μειώνει τις πλημμύρες, ενισχύει την αστική βιοποικιλότητα, εξοικονομεί ενέργεια και προάγει την ψυχική και σωματική υγεία των ανθρώπων.
    Οι υποδομές που κατασκευάζονται ακολουθώντας την προσέγγιση των Λύσεων με Βάση τη Φύση χαρακτηρίζονται ως Πράσινες Υποδομές (Green Infrastructure – GI). Το βασικό χαρακτηριστικό των πράσινων υποδομών είναι η πολυλειτουργικότητά τους δηλαδή η δυνατότητα να επιτελούν ταυτόχρονα πολλαπλές λειτουργίες και να προσφέρουν πολλαπλά οφέλη τόσο στον άνθρωπο όσο και στο περιβάλλον. Οι λειτουργίες αυτές μπορεί να είναι:
  • κοινωνικές, που προάγουν τη σωματική, πνευματική και ψυχική υγεία των πολιτών, όπως είναι η επαφή με τη φύση, η δυνατότητα για σύσφιξη των κοινωνικών σχέσεων, για υπαίθριες δραστηριότητες και παιχνίδι σε φυσικές παιδικές χαρές, αλλά και η αίσθηση ασφάλειας
  • περιβαλλοντικές όπως είναι η βελτίωση του μικροκλίματος, η απορρόφηση αερίων θερμοκηπίου, η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του θορύβου, η ενίσχυση της βιοποικιλότητας, η μείωση των πλημμυρικών φαινομένων, η προστασία της ποιότητας των υπόγειων υδάτων και ο εμπλουτισμός των υδροφορέων
  • οικονομικές όπως η προσέλκυση επενδύσεων, η αύξηση της αξίας των γειτονικών ακινήτων και η δημιουργία θέσεων εργασίας.
    Τυπικά παραδείγματα πράσινων υποδομών είναι:
  • πράσινες στέγες
  • πάρκα και άλλοι χώροι πρασίνου, που δεν είναι απλά χώροι με γρασίδι, αλλά ειδικά σχεδιασμένοι για να προσφέρουν δροσιά, να απορροφούν τα νερά της βροχής, να αποτελούν έναν ελκυστικό υπαίθριο χώρο για τους ανθρώπους και να υποστηρίζουν την άγρια ζωή.
  • κήποι βροχής και βιο-τάφροι, που κατακρατούν και φιλτράρουν τα νερά της βροχής, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν βιότοπο για είδη άγριας ζωής όπως πουλιά, μέλισσες και πεταλούδες.
  • αγροτικές εκτάσεις που συνδυάζουν την παραγωγή τροφίμων με την υποστήριξη της βιοποικιλότητας αλλά προσφέρουν και άλλα οφέλη όπως αναψυχή.
  • αποκατεστημένοι υγρότοποι που απορροφούν τα νερά των πλημμυρών, υποστηρίζουν και ενισχύουν τη βιοποικιλότητα και αποτελούν χώρους αναψυχής.
  • Διαπερατά πεζοδρόμια και δρόμοι που φιλτράρουν το νερό της βροχής

Σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιοποικιλότητα η προώθηση των πράσινων υποδομών και των λύσεων που βασίζονται στη φύση θα πρέπει να ενσωματώνεται συστηματικά στον πολεοδομικό σχεδιασμό, καθώς και στον σχεδιασμό των κτιρίων, των δημόσιων χώρων και των υποδομών.